Aşağıda 12. sınıf Biyoloji dersi 2023-2024 1. Dönem 2. Yazılı için gerçek MEB ortak yazılı sorularının adım adım çözümleri yer alır. Toplam 26 soru. Her çözüm; soruyu anlama, plan, uygulama ve "bu tip nasıl çözülür" bölümleriyle hazırlanmıştır.
Bu yazılıyı uygulamada çöz →
Soru: Yani şunu soruyor: P, R, S harfleriyle verilen açıklamalara göre bu tanımların ait olduğu RNA çeşitlerinin isimlerini yaz. Tür: tanım-kavram eşleştirme.
Adım 1: P — 'protein sentezine kalıplık eden'. NEDEN: mRNA (mesajcı RNA), DNA'dan transkripsiyon ile üretilir ve ribozomda protein sentezine şablon/kalıp görevi görür. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Normal azot (14N) içeren DNA'lı E.coli bakterisi önce 2 kez ağır azot (15N) ortamında, sonra 1 kez normal azot (14N) ortamında eşlendiğinde oluşan DNA moleküllerinin 15N-15N (ağır), 15N-14N (melez) ve 14N-14N (normal) yüzdelerini bul. Tür: Meselson-Stahl yarı-korunumlu eşlenme hesaplama.
Adım 1 — Başlangıç (0. kuşak): 1 DNA, zincirleri: [14N — 14N] Toplam zincir: A=14N, B=14N Adım 2 — 1. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Verilen DNA kalıp zinciri (I. iplik: TAC CCG ACT) üzerinden II. ipliğin kodonu okunarak protein sentezinde oluşan amino asit dizisi nedir? TÜRÜ: Genetik şifre çözme / transkripsiyon + translasyon.
Adım 1: I. iplik (kalıp zinciri) okunuyor — TAC | CCG | ACT (3'→5' yönünde) NEDEN: Kalıp zincir 3'→5' okunur, mRNA 5'→3' sentezlenir. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Tablodaki şekil dizilimlerine bakarak (a) K ile L'nin ve (b) L ile M'nin neden farklı polipeptitler olduğunu açıkla. TÜRÜ: Amino asit dizisi farklılığının nedeni / protein çeşitliliği analizi.
Adım 1 — (a) K ile L karşılaştırması: K: daire–kare–beşgen–üçgen–üçgen–altıgen–altıgen L: daire–beşgen–üçgen–altıgen–kare–üçgen–altıgen Her iki zincirde de aynı …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Protein sentez mekanizmasına ait beş olayı doğru zaman sıralamasına göre yaz. TÜRÜ: Protein sentezi aşamalarını sıralama (transkripsiyon + translasyon + sonlanma).
Adım 1: 5 — DNA'nın kalıp ipliğinden mRNA sentezlenmesi (transkripsiyon). …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: 'Genetik mühendisliği' ve 'Biyoteknoloji' kavramlarının tanımını yaz. Soru türü: Kavram tanımı / bilgi yazma sorusu.
Adım 1 — Genetik mühendisliği tanımı: Canlıların genetik yapısının (DNA'sının) bilinçli olarak değiştirilmesi amacıyla DNA'nın kesilmesi, yapıştırılması, aktarı …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Nergis bitkisinden alınan beta karoten geni pirince aktarılmış ve 'altın pirinç' elde edilmiştir. Bu ürünü sağlayan biyoteknoloji yönteminin adı nedir? Soru türü: Biyoteknoloji uygulaması tanımlama / kısa cevap.
Adım 1 (İşlemi analiz et): Nergis (bitki) → beta karoten geni kesildi, pirinç (farklı bitki türü) genomuna eklendi. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: İnsülin hormonu üretiminin dört aşaması karışık verilmiş; doğru sıralamayı yaz. Soru türü: Süreç sıralama sorusu / biyoteknoloji basamakları.
Adım 1 (Başlangıç — kaynak materyali hazırla): İnsülin genini taşıyan DNA parçası insan hücresinden izole edilir. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Bilimsel çalışmalarda kullanılan model organizmaların taşıması gereken özelliklerden 5 tanesini yaz. TÜR: liste/sayma — bilgi yazma.
Adım 1: Temel kriterleri zihinsel haritada sırala — hız, maliyet, etik, genetik benzerlik, bakım kolaylığı, üreme hızı, nesil süresi, genomu bilinirlik. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Verilen dört örneği inceleyerek, genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamalarının hangi alanlara (sağlık, gıda, endüstri, çevre vb.) katkı sağladığını gruplandırıp yazmanız isteniyor.
Adım 1: Dört örneği kategoriye ayır. • İnsülin (Örnek 1): Hastalıkların tedavisi → SAĞ LIK/TIP alanı • Sazan balığı (Örnek 2): Hayvan üretim ve gıda kalitesi ar …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Riboz şekeri (1), Timin bazı (2), Adenin bazı (3), Fosforik asit (4) moleküllerini DNA'nın yapısında, RNA'nın yapısında ve her ikisinde bulunanlar olarak sınıflandır. Tür: bileşen-molekül sınıflandırma.
Adım 1: Riboz şekeri (1) — Yalnızca RNA'nın yapısında. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: DNA replikasyonunda (eşlenmesinde) görev alan enzimlerin isimlerini ve her birinin görevini yaz. Tür: açık uçlu, bilgi-görev listeleme.
Adım 1: HELİKAZ — DNA'nın iki zinciri arasındaki hidrojen bağlarını keserek sarmalı açar ve replikasyon çatalını oluşturur. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Timin, DNA, Kromozom, Nükleotit, Gen yapılarını boyutça küçükten büyüğe doğru sırala. TÜRÜ: Genetik materyalin organizasyon hiyerarşisi / büyüklük sıralaması.
Adım 1: Timin (1) — sadece bir azotlu baz, nükleotitin parçası; en küçük birim. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Ökaryot hücrede protein sentezi sırasında gerçekleşen dört olayı doğru zaman sırasına göre yaz. TÜRÜ: Protein sentezi olay sıralaması (transkripsiyon + translasyon).
Adım 1: III — DNA'daki hidrojen bağları kopar (transkripsiyon başlangıcı). …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: mRNA kodon tablosunda taralı kutulardaki numaralardan (a) BAŞLAMA kodonunu, (b) DURDURMA kodonlarını bulmamızı istiyor. Bu bir 'kodon-aminoasit eşleştirme / tablo okuma' sorusudur — genetik şifre tablosunu doğru okuyabiliyor muyuz onu ölçer.
Adım 1: Numara 1'in harflerini oku → 1. baz A, 2. baz U, 3. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Gen klonlama çalışmasının basamakları karışık verilmiş; doğru sıralamayı yaz. Soru türü: Süreç sıralama sorusu / biyoteknoloji basamakları.
Adım 1 (Kaynak materyaller hazırlansın): Plazmidin bakteriden ve büyüme hormonu geni içeren DNA'nın hücreden ayrıştırılması gerekir. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Verilen beş biyoteknoloji örneğini 'klasik biyoteknoloji' ve 'modern biyoteknoloji' olarak sınıflandır ve yaz. Soru türü: Sınıflandırma / kategori yazma sorusu.
Adım 1 — Klasik biyoteknoloji örneklerini belirle: • III: Nohutun süte eklenmesiyle bakterilerin sütü yoğurda dönüştürmesi → Fermentasyon = KLASİK biyoteknoloji …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Metinde anlatılan uygulamanın adını yaz. TÜR: kavram tanımlama / uygulama adı belirleme.
Adım 1: Anahtar kelimeler: 'sperm bankası', 'uygun zamanda', 'üstün özellikli yumurtalar ile döllenir'. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: 5 amino asitten oluşan bir polipeptit zinciri (5 farklı şekille temsil edilmiş) için (a) toplam kaç peptit bağı vardır, (b) protein sentezinde en az kaç çeşit tRNA görev alır? Tür: hesaplama + tRNA çeşidi analizi.
Adım 1 (Peptit bağı): 5 amino asit için bağ sayısı = 5 - 1 = 4 peptit bağı. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Ökaryot hücrede protein sentezi sürecindeki dört olayı doğru zaman sırasına göre diz. TÜRÜ: Protein sentezi aşamalarını sıralama / transkripsiyon + translasyon süreç analizi.
Adım 1: I — DNA'daki hidrojen bağları kopar (DNA açılır). …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramlarını tanımla. TÜRÜ: Kavram tanımı / biyoteknoloji terminolojisi.
Adım 1 — Genetik mühendisliği tanımı: Organizmaların genetik materyalini (DNA'sını) bilinçli olarak değiştirmek, kesmek, birleştirmek veya başka bir organizmaya …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Olay yerinden alınan DNA örneğinin jel elektroforezi bant deseni ile iki şüphelinin bant desenlerini karşılaştırıp hangisinin suçlu/suçsuz olduğunu yorumlamamızı istiyor. Bu bir 'DNA parmak izi karşılaştırma / yorumlama' sorusudur.
Adım 1: Olay yeri (Şekil 1) bantlarının yükseklik konumlarını ve toplam sayısını bir referans olarak belirle. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Kök hücrenin tanımını yap ve çeşitlerini listele. Soru türü: Kavram tanımı + sınıflandırma yazma sorusu.
Adım 1 — Tanım: Kök hücreler; henüz farklılaşmamış, bölünerek kendini yenileyebilen ve uygun koşullarda vücuttaki farklı hücre tiplerine (kas, sinir, kan hücres …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Covid-19 taşıyıcılarını belirlemede kullanılan, küçük genetik örnekten çok sayıda kopya üretmeyi sağlayan biyoteknoloji yönteminin adı nedir? Soru türü: Yöntem tanımlama / kısa cevap.
Adım 1 (Anahtar özelliği tanı): 'Çok az miktardaki genetik materyalden milyonlarca kopya üretme' → PCR'ın tanımıdır. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Gen klonlama çalışmasının 5 basamağı karışık verilmiş; doğru kronolojik sıralamayı yaz. TÜR: basamak sıralama / süreç düzenleme.
Adım 1: I — Plazmit ve gen içeren DNA önce kaynağından ayrıştırılmalı ki üzerinde işlem yapılabilsin. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru: Yani şunu soruyor: Metinde anlatılan uygulamanın adını yaz. TÜR: kavram tanımlama — bilim dalı/uygulama adı.
Adım 1: Metni anahtar kelimeler açısından tara: 'mühendislik ilkeleri', 'var olmayan sistemler', 'tasarlamak'. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç