9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 2023-2024 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Çözümleri
Aşağıda 9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersi 2023-2024 1. Dönem 1. Yazılı için gerçek MEB ortak yazılı sorularının adım adım çözümleri yer alır. Toplam 9 soru. Her çözüm; soruyu anlama, plan, uygulama ve "bu tip nasıl çözülür" bölümleriyle hazırlanmıştır.
Bu yazılıyı uygulamada çöz →Sorular ve Çözümleri
Soru 1 — Yazma becerileri — fikir paragrafı / yazmanın işlevi ve amacı
Soru: Yani şunu soruyor: 'Niçin yazıyoruz?' sorusunu, anlam bütünlüğü olan ve en az beş cümleden oluşan bir paragrafla yanıtla. Yazım ve noktalama kuralları da değerlendirmeye katılacak. TÜR: Açık uçlu / üretici yazma sorusu (fikir paragrafı).
Çözüm (önizleme)
Adım 1 (Ana fikri belirle): 'Yazmak, insanın kendini ve dünyayı anlamlandırma çabasıdır.' — Bu cümle paragrafın çatısını kurar. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 2 — İsim (ad) türleri: tekil-çoğul, cins-özel, somut-soyut
Soru: Yani şunu soruyor: Verilen edebi parçadan hareketle altı isim türüne (Tekil, Çoğul, Cins, Özel, Somut, Soyut) birer örnek bul ve yaz. TÜR: İsim türleri / kelime bilgisi uygulaması.
Çözüm (önizleme)
Adım 1 — Tekil (yalnız bir varlık, çoğul eki yok): 'ben' (sol yanaktaki tek bir leke) ya da 'su'. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 3 — Hikâye türleri: durum (Çehov tarzı) hikâyesinin yapı, dil ve anlatım özellikleri / yaratıcı yazma
Soru: Yani şunu soruyor: Durum hikâyesinin yapı, dil ve anlatım özelliklerini göz önünde bulundurarak 'yardımseverlik' temalı kısa bir hikâye kesiti yaz. TÜR: Yaratıcı yazma / üretici yazma sorusu (hikâye kesiti üretme).
Çözüm (önizleme)
Adım 1 (Sahneyi kur — yer/zaman/kişi): Tek bir mekân ve an seç. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 4 — Benzetme Sanatı (Teşbih) / Edebî Sanatlar / Şiir Analizi
Soru: Yani şunu soruyor: 'İki yanımdan aksın, bir sel gibi fenerler.' dizesinde benzetme sanatının tüm bölümlerini (benzetilen, benzeyen, benzetme aracı, ortak özellik) belirleyip dize üzerinde göstereceksiniz.
Soru 5 — Yazma becerileri — etkili yazmanın ilkeleri / metin üretimi
Soru: Yani şunu soruyor: 'Nasıl yazmalıyız?' sorusunu, anlam bütünlüğü olan ve en az beş cümleden oluşan bir paragrafla yanıtla. TÜR: Açık uçlu / üretici yazma sorusu (fikir paragrafı). Not: Bu soruda 'yazım ve noktalama değerlendirilecektir' notu yer almamakla birlikte paragraf kuralları geçerlidir. Alt başlık 'GİRİŞ ÜNİTESİ / OKUMA: Metinlerin sınıflandırılması' bağlamında verilmiştir.
Çözüm (önizleme)
Adım 1 (Ana fikir): 'İyi bir yazı; planlı, açık ve okuyucuya uygun olmak zorundadır.' Adım 2 (İlke 1 — Planlama): 'Yazmaya başlamadan önce düşüncelerimizi bir t …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 6 — Edebî metinlerin özellikleri / metin türleri: edebî - öğretici metin ayrımı
Soru: Yani şunu soruyor: Edebi metinlerin özelliklerinden herhangi ikisini yaz. TÜR: Bilgi üretme / kavram açıklama sorusu (kısa cevaplı).
Çözüm (önizleme)
Adım 1 (Birinci özellik — dil kullanımı): Edebî metinler, dilin estetik ve sanatsal boyutunu ön plana çıkarır; sözcükler anlamsal, duygusal ve çağrışımsal değerleriyle kullanılır. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 7 — Dil çeşitleri: lehçe, şive, ağız (Türkçenin gelişimi ve yayılması)
Soru: Yani şunu soruyor: Verilen iki tanım hangi kavramlara aittir? Boşluklara kavram adlarını yaz. Tanım 1: 'Bir dilin bir ülke sınırları içindeki farklı yerleşim bölgelerinde ses, şekil, söz dizimi ve anlamca farklılaşan konuşma biçimidir.' Tanım 2: 'Bir dilin, yazılı kaynaklarla izlenebilen tarihî gelişimi içinde ayrılmış kollarıdır.' TÜR: Kavram eşleştirme / dil bilgisi tanım sorusu.
Çözüm (önizleme)
Adım 1 (Tanım 1 için kavramı belirle): 'Bir ülke içinde, bölgeden bölgeye ses/şekil/anlam farkı' → Bu, AĞIZ (diyalekt) tanımıdır. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 8 — Hikâye yapı unsurları: şahıs kadrosu, zaman, mekân / metin inceleme
Soru: Yani şunu soruyor: Verilen hikâye parçasının yapı unsurlarını (şahıs kadrosu, zaman, mekân) belirleyip yaz. Parça: 'Alaca karanlıktı. Sık çamların birbirine giren dalları, ortalığı büsbütün karartıyordu. Keçi yolunu örten kuru çam yaprakları ıslak, kaygandı. İnce, serin buğulu bir sis içinde yürüyorlardı. Ahmet, biraz arkasında kalan babasının kuru çam yaprakları üzerinde kayan çarıklarının çıkardığı sesi duydu.' TÜR: Metin analizi / hikâye yapı unsurları.
Çözüm (önizleme)
Adım 1 — Şahıs kadrosu: Parçada adı geçen kişiler: 'Ahmet' + 'babası'. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 9 — İsim (ad) türleri: tekil-çoğul, cins-özel isim
Soru: Yani şunu soruyor: Aynı edebi parçadan hareketle dört isim türüne (Tekil, Çoğul, Cins, Özel) birer örnek bul ve yaz. TÜR: İsim türleri / kelime bilgisi uygulaması. Not: ar78a9f3471d ile aynı parça kullanılmış; bu sürümde Somut ve Soyut kategorileri yoktur, yalnızca 4 tür istenmektedir.
Çözüm (önizleme)
Adım 1 — Özel isim (büyük harfli, tek varlığa özel): 'Karadeniz' — tek ve biricik coğrafi ad, büyük harfle yazılmış. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Tüm sınıf ve dersler → MEB Yazılı